Έχοντας από μικρός κάπου βαθιά στην μνήμη μου αποτυπωμένο τον λόγο των βραδυνών τηλεοπτικών ειδήσεων, αυτόν των δημοσιογράφων, των πολιτικών και των 'πνευματικών' ανθρώπων και αφού είχα αρχίσει την ενημέρωση μου από τον τύπο διαπίστωνα σιγά-σιγά την πραγματικότητα πίσω από την χρήση της γλώσσας.
Πέρασα από μία περίοδο οπού ο λόγος μου ήταν πλέον άμεσα δεμένος με την τακτική διατύπωσης των ανωτέρω. Όταν η σκέψη μου διαμορφωνόταν στα όρια που η γλώσσα αυτή με άφηνε να φτάσω και να κατανοησω.
Κατάλαβα πόσο μεγάλη σημασία έχει η σημασιολογία και άρχισα να ψάχνω σχετικά με αυτό που ασυνείδητα με έκανε να χάνομαι. Είχα αφήσει καιρό τώρα την τηλεόραση και ο τύπος μου άφηνε κενά.
Είναι η ξύλινη γλώσσα, η κενολογία, η πολιτικά ορθή σκέψη, ο ευφημισμός. Είναι ο διπλωματικός τρόπος να μιλάς αλλά να μην λες τίποτα. Να αναλύεις τις πράξεις σου χωρίς να αναφέρεσαι σ' αυτές. Να περνάς ένα μήνυμα με όμορφο περιτύλιγμα, χωρίς περιεχόμενο.
Ήταν ένα άρθρο σε μια εφημερίδα που παρουσίαζε ένα μικρό βιβλίο, ένα λεξικό που εξηγούσε την χρήση της ξύλινης γλώσσας. Το 'Μικρό ερμηνευτικό λεξικό της ξύλινης γλώσσας' του Αριστείδη Ρωμανού. Ήταν επίσης το βάρος που έδινε κατα καιρούς ο George Carlin στην χρήση της γλώσσας η οποία έχει καταλήξει ως ψεύτικη και ευφημιστική. Βρήκα την πραγματικότητα που συλλογιζόμουν. Από τότε, μεταξύ άλλων, βιβλία και πληροφορίες για την σημασιολογία και την γλωσσολογία ήταν αυτά που έψαχνα με μεγάλο ενδιαφέρον.
Η γλώσσα είναι το εργαλείο του οποίου η χρήση εξυπηρετεί τον πομπό όσο ακολουθεί την αφαιρετική ιδιότητα της. Ως εργαλείο για μετάδοση πληροφορίας, στηριζόμενη στην άμεση σχέση όρου-αντικειμένου αναφοράς (λέξεις και έννοιας που αναπτύχθηκαν για υπαρκτά αντικείμενα του κόσμου μας, πχ. ένα λιβάδι, ένα μήλο, μια γάτα) η γλώσσα δεν ενέχει κανένα κίνδυνο αλλοτρίωσης της πραγματικότητας. Όταν η επικοινωνία προσπαθεί να μεταδόσει έννοιες αφηρημένες χωρίς εννοιολογική αντιστοίχηση στον πραγματικό κόσμο όπως ιδέες, δικαιώματα, ελευθερίες, ιδανικά, η πίστη στην επιτυχία μετάδοσης συγκεκριμένου μηνύματος ακολουθεί έναν θρησκευτικό προσανατολισμό. Σε αντίθεση με έναν σκύλο, η ηθική δεν έχει αντίστοιχη υπόσταση η οποία θα γίνει αντιληπτή από ένα σύνολο ατόμων. Αυτή η φύση της εννοιολογίας αντιστοιχίζεται στην γλώσσα μας ως αφαιρετική προσπάθεια όρου-αντικειμένου αναφοράς.
Όντας αφαιρετική, απέχει από το πραγματικό. Από αυτό που γίνεται άμεσα αντιληπτό από τον ανθρώπινο νου. Κατά συνέπεια αυτή η χρήση της γλώσσας για μετάδοση πληροφορίας είναι καταδικασμένη να είναι υποκειμενική και εξαρτώμενη από τα βιώματα και την αντίληψη του παραλήπτη. Όταν οι πολιτικοί, οι δημοσιογράφοι και αυτοί που εκφέρουν δημόσιο λόγο περνούν την πληροφορία στον παραλήπτη χρησιμοποιώντας αποκλειστικά γλώσσα αφαιρετικών εννοιών συμβαίνουν δύο τινά. Πρώτον, μεταδίδουν σχεδόν μηδενικό περιεχόμενο μιλώντας διπλωματικά με έννοιες που δεν αφορούν πράξη αλλά θεωρία (την οποία ο καθείς καταλαβαίνει κατα το δοκούν) και δεύτερον, έχοντας υπνωτίσει έναν λαό μέσω μιας στείρας, αντικοινωνικής παιδείας, καθησυχάζουν τον δέκτη αφού ο ίδιος έχει μεταφράσει την σημασία της πληροφορίας όπως ο ίδιος αντιλαμβάνεται τις αφηρημένες έννοιες, αποκόπτωντας - με την βοήθεια της καλά εδραιωμένης εγωιστικής αυθεντίας / μοναδικής αλήθειας - κάθε προσπάθεια κριτικής σκέψης.
Αποτέλεσμα ; Κενός λόγος, βιασμός της γλώσσας, ανικανότητα αλληλεπίδρασης και κοινωνικης εξέλιξης.
- Πάμε λίγο πιο λιανά ρε Βαρσαμάκο ;
- Να πάμε μωρό μου.
Πέτυχα ένα πολιτικό άρθρο πρόσφατα που είναι ιδανικό για την περίπτωση. Χρησιμοποιώντας μία τεχνική του Stuart Chase από το Tyranny of Words θα αντικαταστήσω την αφαιρετική και ανούσια γλώσσα με την πραγματική τους έννοια, μία μετάφραση στην Κατανοητή. Το άρθρο αφορά την αντίδραση κάποιων βουλευτών στην πρόταση του τότε υπουργού εξωτερικών Δ.Δρούτσα για την κατάργηση βουλευτικών προνομίων. Αν και θα ήθελα, δεν θα αναλύσω την πολιτική διάσταση της είδησης ούτε την - πιο σχετική με το θέμα - κατευθυνόμενη δημοσιογραφική γλώσσα του άρθρου.
Αντιγράφω μέρος του προς μετάφραση κειμένου εδώ για κάθε ενδεχόμενο :
Στην συνεδρίαση της κοινοβουλευτικής επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων και Αμυνας βουλευτές του κόμματος εξαπέλυσαν σφοδρά πυρά κατά του στενού συνεργάτη του Πρωθυπουργού, καταλογίζοντάς του ότι διολισθαίνει στον λαϊκισμό και ότι στην παρούσα έκρυθμη φάση «ρίχνει λάδι στη φωτιά», ζητώντας μάλιστα από τον κ. Γ. Παπανδρέου «να αντιμετωπίσει» το θέμα. Η παρισταμένη αναπληρώτρια υπουργός Εξωτερικών κυρία Μαριλίζα Ξενογιαννακοπούλου βρέθηκε στη δύσκολη θέση να ακούει τους «εξάψαλμους» κάποιων φανερά ενοχλημένων βουλευτών από τις δηλώσεις του κ. Δρούτσα, ο οποίος εκτός των άλλων ζήτησε ενιαίο μισθολόγιο για τους βουλευτές και ασυμβίβαστο μεταξύ της ιδιότητας του μέλους της κυβέρνησης και του βουλευτή. Ετσι, παίρνοντας τον λόγο στην επιτροπή ο νεαρός βουλευτής κ. Οδ. Κωνσταντινόπουλοςεπιτέθηκε κατά του υπουργού Εξωτερικών καταλογίζοντάς του ότι «σε μια πολύ δύσκολη συγκυρία και ενώ συμμετέχει σε όλες τις κλειστές συσκέψεις για το μέλλον της χώρας, αντί να δει πώς θα προγραμματίσουμε και πώς θα πάμε καλύτερα για να σωθεί η πατρίδα, επέλεξε το δρόμο του λαϊκισμού, ώστε να μεταφέρει το πρόβλημα σε άλλο επίπεδο».
[...]
Μάλιστα είπε ότι ο κ. Δρούτσας με τις επίμαχες δηλώσεις του «δεν σεβάστηκε ούτε τον ίδιο τον Πρωθυπουργό, ο οποίος είναι 25 χρόνια βουλευτής», ενώ ζήτησε να κληθεί ο υπουργός Εξωτερικών στην Βουλή για εξηγήσεις. «Τα ψέματα τελείωσαν. Δεν θα αναλάβουμε ευθύνες άλλων οι βουλευτές και ειδικά οι νέοι», σημείωσε.Στον ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και ο νεαρός βουλευτής κ. Μ. Κατρίνης, ο οποίος τόνισε ότι«τέτοιες δηλώσεις ρίχνουν λάδι στη φωτιά και δεν συμβάλλουν στο κλίμα ομοψυχίας, εθνικής ενότητας και αποφασιστικότητας». Οπως ανέφερε ο βουλευτής Ηλείας του ΠαΣοΚ «δεν χρειάζεται να αναπαράγουμε εύκολους λαϊκισμούς».
[...]
«Σε αυτές τις στιγμές το μείζον και κρίσιμο είναι η ενδυνάμωση των δημοκρατικών διαδικασιών για την αντιμετώπιση αυτής της πρωτόγνωρης κρίσης», συμπλήρωσε.
Στην συνεδρίαση της κοινοβουλευτικής επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων και Άμυνας βουλευτές του κόμματος μπλα μπλα μπλα μπλα αντέδρασαν κατά του κ.Δρούτσα, καταλογίζοντας του ότι μπλα μπλα μπλα και οτι στην παρούσα μπλα φάση δυσχαιραίνει την οικονομική κατάσταση, ζητώντας από τον Γ.Παπανδρέου να αντιδράσει.
Η παρισταμένη αναπληρώτρια υπουργός Εξωτερικών κυρία Μαριλίζα Ξενογιαννακοπούλου μπλα μπλα μπλα μπλα άκουσε τα παράπονα κάποιων βουλευτών για τις δηλώσεις του κ.Δρούτσα, ο οποίος ζήτησε ενιαίο μισθολόγιο για τους βουλευτές και ασυμβίμβαστο μεταξύ της ιδιότητας του μέλους της κυβένρησης και του βουλευτή.
Έτσι, μπλα μπλα ο μπλα βουλευτής κ.Οδ.Κωνσταντινόπουλος μπλα μπλα καταλόγισε στον κ.Δρούτσα οτι «σε μια μπλα μπλα και ενω συμμετέχει σε όλες τις συσκέψεις για το μπλα μπλα, αντι να δει πως θα μπλα μπλα για να σωθεί η μπλα, επέλεξε το μπλα μπλα, ώστε να μπλα μπλα μπλα σε άλλο επίπεδο».
[...] Μάλιστα είπε οτι ο κ.Δρούτσας μπλα μπλα «δεν σεβάστηκε τον μπλα, ο οποίος είναι μπλα μπλα», ενώ ζήτησε να κληθεί ο κ.Δρούτσας στην Βουλή για εξηγήσεις.
«Μπλα μπλα. Δεν θα αναλάβουμε ευθύνες οι μπλα μπλα», σημείωσε.
Μπλα μπλα, ο μπλα βουλευτής κ.Μ.Κατρίνης, είπε οτι «τέτοιες δηλώσεις μπλα μπλα και δεν συμβάλουν στο μπλα μπλα, μπλα μπλα και μπλας». Όπως ανέφερε ο βουλευτής Ηλείας του ΠαΣοΚ «δεν χρειάζεται να αναπαράγουμε μπλα μπλα».
[...] «Σε αυτές τις στιγμές το σημαντικό είναι η ενδυνάμωση των μπλα μπλα για την αντιμετώπιση αυτής της μπλα κρίσης», συμπλήρωσε.
Ωραία. Τι είχαμε εδώ ; Ο κ. Δρούτσας πρότεινε κατάργηση προνομίων των βουλευτών και οι βουλευτές ... απάντησαν. Did they ?
Γιατί οι υπόλοιποι βουλευτές αντέδρασαν στην πρόταση ; Εγώ δεν κατάλαβα κάτι από τα λόγια τους, έβαλα το μπλα εκεί που πιστεύω οτι η πληροφορία φεύγει από την ουσία της ερώτησης. Την πρόταση του Δρούτσα απεναντίας, την κατάλαβα, όπως επίσης έκαναν πολύ καλά και όσοι απάντησαν αλλά έκαναν επίκληση στην ξύλινη γλώσσα, αυτή που δεν απαντάει, δεν μιλάει, αλλά γίνεται παραδόξως δεκτή.
Αυτό που μπορώ να βγάλω ως αποτέλεσμα των δηλώσεων του άρθρου είναι οτι αποφεύγεται μια ειλικρινής απάντηση γιατί αυτή η κοινωνική ελιτ δεν θέλει να χάσει τα προνόμια που με τόσο κόπο χρόνων έχει καταφέρει να διεκδικίσει κατα το δοκούν.
Η αντικατάσταση που έκανα δεν είναι μια φθηνή ειρωνεία. Είναι τα λόγια που βλέπω. Είναι το ξεσκέπασμα μιας σημασιολογικής τακτικής των πολιτικών και άλλων προσώπων που μιλάνε και απαντάνε χωρίς να το κάνουν, που κοροιδεύουν τον διάλογο, που εμπαίζουν την νοημοσύνη μας.
Η γλώσσα είναι το εργαλείο για την σκέψη. Περιορισμένες γλωσσικές ικανότητες σημαίνει αδυναμία γνώσης, έκφρασης, αντίληψης, σκέψης και εξέλιξης. Αν δεν μάθουμε, δεν κατανοήσουμε την γλώσσα ως το πλέον βασικό θεμέλιο της διανοητικής ικανότητας, αν δεν ενδιαφερθούμε για την πραγματική ουσία της χρήσης της, θα είμαστε υπάκουοι δούλοι των χειριστών της και κανένας δεν θα μπορεί να μας εγγυηθέι για το αγνό των προθέσεων τους.
Έχουν δαμάσει αυτό το καρκίνωμα της ελληνικής γλώσσας, την έχουν εκπορνέυσει και θέτουν εαυτούς και κοινωνία σε έναν συνεχή κοινωνικό υπνοτισμό.
